కాలేయ వ్యాధులతో జాగ్రత్త

09/01/14

శరీరంలో అతి కీలకమైన అవయవం కాలేయం. ఆహారం అరగాలన్నా, తిన్నది ఒంటబట్టాలన్నా కాలేయం పనితీరు బాగుండాలి. అలాంటి కీలకావయవంలో కొవ్వు అధికంగా చేరిపోతే ఫ్యాటీలివర్‌ సమస్య మొదలవుతుంది. ఆ సమస్యను అలాగే నిర్లక్ష్యంగా వదిలేస్తే లివర్‌ సిర్రోసిస్‌గా మారి ప్రాణాలు పోయే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. అందుకే కాలేయ సమస్యల విషయంలో నిర్లక్ష్యంగా ఉండకూడదని అంటున్నారు వైద్యులు.
 
 
పై పొట్టలో నొప్పి వస్తుంటే ఎసిడిటీ అనుకుని తెలిసిన మాత్రలేవో వేసుకుని ఉండిపోతారు. చివరకు నొప్పి ఎక్కువయ్యాక ఆసుపత్రికి వెళితే అల్ర్టాసౌండ్‌ పరీక్షల్లో ఫ్యాటీలివర్‌ అని తేలుతుంది. నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఈ సమస్య లివర్‌ సిర్రోసిస్‌కు దారితీసి ప్రాణాంతకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
 
కారణాలు
ఫ్యాటీ లివర్‌ సమస్య చేజేతులా కొనితెచ్చుకుంటున్నదే. ఆల్కహాల్‌ ఎక్కువగా తీసుకునే వారిలో ఫ్యాటీలివర్‌ సమస్య కనిపిస్తోంది. నూనె పదార్థాలు ఎక్కువగా తీసుకోవడం, చిప్స్‌, బర్గర్స్‌ వంటి జంక్‌ఫుడ్స్‌ తినడం, ఉదయం అల్పాహారం తీసుకోకపోవడం, సమయపాలనలేని భోజనం, ఆహారపు అలవాట్లలో మార్పులు కాలేయవాపుకు కారణమవుతున్నాయి. డయాబెటిస్‌ మూలంగా కాలేయంలో కొవ్వు పేరుకుపోయే అవకాశం కూడా ఉంది.
 
ఏం జరుగుతుంది?
శరీరంలోని కొవ్వును వివిధ భాగాలకు అందజేసే ప్రక్రియను నిర్వర్తించడంలో లివర్‌ ప్రధానపాత్ర పోషిస్తుంది. శరీరంలోకి వచ్చిన ఫ్యాట్‌ అంతా కాలేయంలో నుంచి వచ్చిన ఎంజైమ్స్‌తోనే జీర్ణం అవుతుంది. శరీరానికి, గుండె వంటి కొన్ని అవయవాలకు కొంత ఫ్యాటీ యాసిడ్స్‌ అవసరమవుతాయి. కానీ అధిక మొత్తంలో కొవ్వు వచ్చి చేరినపుడు అది శరీరంలో పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా కాలేయ కణాలలో కొవ్వు పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా కణాలు ఉబ్బి ఫ్యాటీ లివర్‌ సమస్య మొదలవుతుంది. ఇది మొదటి దశ. ఈ సమస్యను నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఉబ్బిన కణాలు పగిలిపోతాయి. దీంతో ఆ ప్రదేశంలో వాపు వస్తుంది. ఇది రెండవ దశ. ఆల్కహాల్‌ ఎక్కువ మెతాదులో తీసుకోవడం వల్ల ఈ సమస్య వచ్చినట్లయితే ఆల్కహాలిక్‌ హెపటైటిస్‌ అంటారు. ఆహారపు అలవాట్ల వల్ల వచ్చినట్లయితే నాన్‌ఆల్కహాలిక్‌ హెపటైటిస్‌ అంటారు. వైరస్‌ల వల్ల వచ్చినట్లయితే వైరల్‌ హెపటైటిస్‌ అని పిలుస్తారు. ఈ దశలో కూడా చికిత్స తీసుకోకపోతే లివర్‌ పూర్తిగా సింక్‌ అవుతుంది. దీన్ని లివర్‌ సిర్రోసిస్‌ అంటారు. 
 
లక్షణాలు
పొట్టలో బరువుగా ఉంటుంది. ఆకలి తగ్గిపోతుంది. పొట్ట పైభాగంలో నొప్పిగా ఉంటుంది. కొందరిలో అలా్ట్రసౌండ్‌ పరీక్షలో ఫ్యాటీలివర్‌ ఉన్నట్లుగా తెలుస్తుంది. లక్షణాలు మాత్రం కనిపించవు. రెండవ దశలో కామెర్లు(జాండిస్‌) కనిపిస్తాయి. రక్తస్రావం మొదలవుతుంది. రోగనిరోధక శక్తి తగ్గిపోతుంది. ఇన్‌ఫెక్షన్స్‌ వస్తుంటాయి. లివర్‌ ఫంక్షన్‌ తగ్గిపోతుంది. పొట్టలో, కాళ్లలో నీరు పేరుకుపోతుంది. మూడవ దశలో కూడా ఇవే లక్షణాలు కనిపించడంతో పాటు ఇతర అవయవాలు దెబ్బతినడం మొదలవుతుంది. కిడ్నీ, గుండెపై ప్రభావం పడుతుంది. 
 
చికిత్స ఉందా? 
లక్షణాలు కనిపించినపుడు వైద్యులను సంప్రదించాలి. ఫ్యాటీలివర్‌ సమస్య ఎందుకు వచ్చిందో తెలుసుకోవడానికి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించాలి. కారణాన్ని తెలుసుకుని అందుకు తగిన చికిత్స తీసుకుంటే మంచి ఫలితం ఉంటుంది. ముందుగా అలా్ట్రసౌండ్‌ అబ్డామిన్‌ స్కానింగ్‌ను ఫాస్టింగ్‌లో చేయించాలి. కాలేయ పనితీరును తెలుసుకోవడానికి లివర్‌ ఫంక్షన్‌ టెస్ట్‌ ఉపయోగపడుతుంది. ఆహారపు అలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవడం, బరువును తగ్గించుకోవడంతో పాటు మందులు వాడటం ద్వారా సమస్య నుంచి బయటపడవచ్చు. 
 
గాల్‌స్టోన్స్‌ 
గాల్‌స్టోన్స్‌ ఏర్పడటానికి కొలెస్ట్రాల్‌ కారణమవుతుంది. గాల్‌బ్లాడర్‌ కాలేయం కింద ఉంటుంది. శరీరంలో కొవ్వు శాతం ఎక్కువయినపుడు కాలేయంలో కొవ్వు శాతం పెరిగిపోతుంది. అప్పుడు కాలేయం దాన్ని బయటకు పంపించేస్తుంది. 
   ఇది గాల్‌బ్లాడర్‌లోకి వెళుతుంది. లివర్‌ నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే బైల్‌లో కొలెస్ట్రాల్‌ కరిగిపోతుంది. ఇది గాల్‌బ్లాడర్‌లోకి వెళ్లి చివరకు గట్టిపడి స్టోన్స్‌గా మారిపోతుంది. జీర్ణక్రియ జరుగుతున్నపుడు బైల్‌ అంతా జీర్ణక్రియ కోసం వెళుతుంది. ఫాస్టింగ్‌ ఉన్నప్పుడు బైల్‌ అంతా ఎక్యుములేట్‌ అయిపోతుంది. అందుకే బ్రేక్‌ఫాస్ట్‌ చేయడం మానేస్తే గాల్‌స్టోన్స్‌ ఫామ్‌ అయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. 
 
జాగ్రత్తలు
ఫ్యాటీ లివర్‌ ఏర్పడకుండా ఉండాలంటే ఆహారపు అలవాట్లలో తగిన మార్పులు చేసుకోవాలి. ఆల్కహాల్‌ పూర్తిగా మానేయాలి. స్మోకింగ్‌ మానేయాలి. ఆయిల్‌ ఫుడ్‌, జంక్‌ ఫుడ్‌ తీసుకోకూడదు. పరిశుభ్రమైన నీరు, ఆహారం తీసుకోవాలి. వాక్సినేషన్‌ తీసుకోవాలి. అధిక బరువు ఉన్నట్లయితే తగ్గించుకోవాలి. క్రమంతప్పకుండా వ్యాయామం చేయాలి. కొలెస్ట్రాల్‌ లెవెల్స్‌ను అదుపులో ఉంచుకోవాలి. డయాబెటిస్‌ ఉన్నట్లయితే కంట్రోల్‌లో పెట్టుకోవాలి.